Nooit eerder konden we zo lang genieten van jonge, spelende dassen in de avondschemer. Het Norger Esdorpenlandschap is met het natte beekdal, hoge zandgronden en kleine bossen ideaal voor deze soort. Het is ook een van de laatste bolwerken van het paapje. Uit onderzoek moet nog blijken waarom deze zangvogel bijna is verdwenen. De houtwallen die eeuwen geleden door boeren zijn aangelegd, zijn nog steeds waardevol voor inheemse bomen en struiken zoals de Gelderse roos. Nog unieker zijn de oude hooilanden, waar geelgroene zegge en vlozegge het land sieren. En we zien watersnippen hun bijzondere baltsvluchten uitvoeren.

Norgerholt is een oud stukje gebruikerslandschap

Heide en vennen, beken en bossen, akkers en graslanden: het is allemaal te vinden in het Norger Esdorpenlandschap in Drenthe. Dit natuurgebied is juist zo bijzonder omdat het eeuwenlang door bewoners op dezelfde manier gebruikt is. Nu is het een afwisselend natuurgebied waar dassen spelen, watersnippen baltsen en bijzondere zegges groeien.

De beekdalen, die hier als een hoefijzer om het gebied liggen, waren dan weer ideaal voor de hooilanden. Op de heischrale graslanden stonden koeien, op de heide schapen. Hun mest gebruikten de boeren op de essen. Dat waren akkers op zandgrond die wel wat verrijking konden gebruiken. Met de eeuwen groeide die es steeds hoger en boller.

Grootste klap

Al in 1958 kocht Natuurmonumenten hier gebieden aan, omdat ze het als een waardevol landschap zagen. Rond diezelfde tijd veranderde het landschap eromheen namelijk ontzettend. Oosterhoff: “Tussen 1950 en 1980 heeft de grootste klap plaatsgevonden.”

Heides zijn ontgonnen, beken zijn recht gegraven, alles in het kader voor moderne landbouw. De mens zette in amper 30 jaar het hele landschap naar zijn hand.

Grauwe klauwier

Inmiddels heeft Natuurmonumenten ook van die ontgonnen gronden een groot deel aangekocht. Zo kon het de afgelopen jaren het beekdal herstellen en natuur verbinden. De recht beek kreeg weer bochten en inmiddels houden grote grazers het gebied hier open.

Die natte, ruige natuur levert nieuwe soorten op. Op de graslanden jaagt de grauwe klauwier op insecten en in de beek is de bever druk bezig het landschap naar zijn hand om te zetten.

Kijk zondag 6 september 2026 om 19.25 naar de aflevering over het Norger Esdorpenlandschap op NPO 2!