De komende jaren gaan telecomorganisaties het 5-de Generatie Mobiel Netwerk invoeren (5G). Dit nieuwe 5G-netwerk maakt volgens telecomaanbieders hogere snelheden mogelijk en geeft minder vertraging. Hierdoor worden nieuwe innovatieve diensten mogelijk zoals precisie-landbouw, autonoom vervoer of opereren op afstand. De invoering
heeft onder meer tot gevolg dat er aanzienlijk meer antennes moeten worden geplaatst.

Maatschappelijke onrust
Ook in de gemeente Noordenveld worden (op termijn) meer antennes
en masten geplaatst. Over een aantal jaren worden de snelheden
verder verhoogd, waar gewerkt wordt met zogenaamde kleine cellen
die maar een bereik hebben van 200 meter. De invoering van 5G heeft ook een andere kant en leidt op veel plaatsen tot maatschappelijke onrust over de gevaren van toenemende straling. lnmiddels zijn in het land op diverse
plaatsen mobiele masten in brand gestoken.

Wat zijn de vergoedingen voor gemeenten?
De invoering vraagt ook een grotere inzet van de gemeente Noordenveld
terwijI het nog niet duidelijk is wat de vergoedingen zijn. Landelijk
is een werkgroep vanuit de VNG actief am een en ander af te stemmen. Steeds vaker vragen bezorgde inwoners gemeenten om informatie of verzoeken de invoering tegen te houden. Ook binnen de gemeente Noordenveld zijn vragen gesteld. De gemeente Noordenveld heeft echter een kleine rol bij de invoering. Toezicht op de gevaren van straling is een
taak van Agentschap Telecom en het RIVM.

Toch is aan de gemeenteraad een uitgebreide notitie verstuurd met de ins en outs die komen kijken bij de invoering van 5G (de term staat voor 5e generatie). In die notitie staan zowel voordelen als nadelen
genoemd. De introductie van 5G wordt voornamelijk geïnitieerd
vanuit de telecommunicatiesector, een sector die wijst op de voordelen.
Daarbij moet 5G leiden tot meer en innovatievere economische activiteiten. Voor de gemeente Noordenveld is het belangrijk dat er een goed dekkend (mobiel) netwerk ligt waarbij bedrijven niet belemmerd worden in de bedrijfsvoering. Dat bedrijven de mogelijkheid hebben innovatieve diensten te ontwikkelen en dat zorg en onderwijs geen belemmeringen ondervinden in hun activiteiten. De eis bij de veiling dat 98% van het gebied een minimale snelheid moet hebben van 8Mb/sec lijkt hierin te voorzien. Dit is voor gemeente Noordenveld van belang omdat lang niet overal in het buitengebied er goed bereik is.

Vanuit de VNG is een werkgroep actief om te kijken welke gevolgen
de introductie van 5G heeft. Volgens Noordenveld staan hieronder
de belangrijkste zaken op een rij:

• 5G is een nieuw mobiel netwerk met grotere bandbreedte, hogere
snelheid en minder vertraging

• Het nieuwe netwerk biedt kansen voor inwoners en ondernemers
• Over gezondheidsaspecten verschillen de meningen: we volgen
hierbij de lijn vanuit de landelijke overheid, de GGD en het kennisnetwerk
elektromagnetische velden
• De introductie van 5G heeft effect op het landschap, omdat hogere
frequenties meer antennes en daarmee meer zendmasten
vragen. De introductie van de hoogste frequenties vraagt om meer antennes in de openbare ruimte (small cells).

Opvallend is ook het grote aantal nadelen:

Is schadelijk voor mens, flora en fauna.
Er zijn aanwijzingen die mogelijk verband houden met toegenomen
straling
• Insectenpopulaties zijn de afgelopen 27 jaar met 75% afgenomen,
blijkt uit een onderzoek dat is gehouden in 63 natuurbeschermingsgebieden in Duitsland.
• 1 op de 4 kinderen en jongeren (1,3 miljoen) in Nederland heeft
een chronische aandoening. Het gaat om aandoeningen zoals diabetes,
reuma, taaislijmziekte, astma, eczeem maar ook psychische aandoeningen zoals ADHD en depressie.
• Naar schatting is 3% van de bevolking (519.000 mensen) in onze samenleving overgevoelig voor elektromagnetische velden, ook
wel elektromagnetische hypersensitiviteit (EHS) genoemd.
• Het aantal kankerincidenten op jaarbasis is vanaf 1990 meer dan
verdubbeld. Nederland is het land met de meeste draadloze communicatienetwerken in Europa en ook behoort het aandeel sterfgevallen, als gevolg van kanker, in Nederland tot de hoogste in de EuropeseUnie.

Het proces verloopt ondemocratisch
Met Artikel 5c 2 van de wijziging van de Telecommunicatiewet wordt invulling gegeven aan artikel 57 vierde lid van de Telecomcode.
Dit houdt in dat overheidsinstanties, in het bijzonder gemeenten maar ook provincies en waterschappen, openbare gebouwen en publieke infrastructuur (straatmeubilair zoals bushokjes, putdeksels, verkeerslichten
en lantaarnpalen) beschikbaar moeten stellen voor het plaatsen van antennes. Deze verplichting geldt zowel voor de aanleg voor toegangspunten als op de verdere exploitatie daarvan. De bevolking
wordt niet betrokken en niet geïnformeerd. De wijziging van de Telecommunicatiewet lijkt de wettelijke basis te zijn om 5G infrastructuur
te kunnen uitrollen. Deze veronderstelde verankering zal slechts bekend zijn bij de enkeling die er actief naar op zoek gaat.

Het 5G project is mysterieus:
wereldwijd moet dit in snel tempo worden uitgerold maar er is geen
inzicht in wat en hoe er wordt ontwikkeld, wie (eind)verantwoordelijk
is en wie straks eigenaar is vanalle data.

Wordt een planologische nachtmerrie
Nu staan 4G masten nog op daken. In een gemiddelde woning is op een bovenverdieping dan ook meer elektromagnetische straling aanwezig dan op de begane grond. Om 5G signalen door te kunnen geven zijn, naast zendmasten, ook nog heel veel antennes nodig. Die antennes kunnen niet op daken worden geplaatst. Voor 5G moeten de antennes lager bij de grond; de hoek van een dak is al een obstakel waar een signaal niet voorbijkomt.

Is strijdig met de klimaatdoelstelling
Volgens de telecomsector zelf zullen alleen al de 5G netwerken naar
verwachting twee keer méér stroom verbruiken dan 4G netwerken.

Is in strijd met de grondwet
Eenieder heeft recht op eerbiediging van zijn persoonlijke levenssfeer
(artikel 9). Met 5G verzamelen alle apparaten, inclusief bewakingscamera’s, op continu en ‘real time’ basisinformatie. Dit is een zeer groot privacy risico. Ieder heeft recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam (artikel
11). Daarin past geen verplichte blootstelling aan straling.

Lijkt een valse belofte

De sociale gevolgen van digitalisering tot nu toe zijn soms al op zijn zachtst gezegd zielig te noemen. Wat is het beoogd eindresultaat van 5G en waarom is het nodig een militaire technologie in het publieke domein toe te passen? Alle mogelijkheden van 5G liggen open, maar concrete toepassingen zijn nog vaag.